Wat kan ik doen als de omvormer afslaat door te hoge netspanning?

(Foutcode: 103 ‘Netstoring’ of ‘VAC BFR’)

Augustus 2017

1. Inleiding

Elke omvormer heeft een ingebouwd mechanisme dat ervoor zorgt dat hij zich automatisch loskoppelt van het net wanneer hij detecteert dat de zogenaamde ‘netparameters’ niet meer in orde zijn. Het gaat hierbij vooral om de spanning en de frequentie op het net. Normaal gesproken ligt de netfrequentie in Europa op 50 Hertz, en de netspanning op het laagspanningsnet rond de 230 Volt.

De limietwaarden waarbij de omvormer zich van het net moet loskoppelen, zijn wettelijk bepaald en zijn voor ieder land anders. Voor België zijn deze normen gedefinieerd in de C10/11 norm, voor Nederland zijn dit de NEN EN 50438 norm voor kleine installaties, en de Netcode Elektriciteit voor de grote installaties.

Eén belangrijke limiet is de bovengrens van de netspanning: Wanneer de netspanning die door de omvormer wordt gemeten, boven deze waarde uitkomt, dan moet de omvormer zich loskoppelen om het net stabiel te houden. Hoewel hij technisch in staat zou zijn om gewoon door te blijven produceren.

Een omvormer die vermogen in het net injecteert, drijft altijd de spanning op het net een beetje op, net zoals een verbruikstoestel (bijvoorbeeld een wasmachine) dat vermogen afneemt, de spanning een beetje doet dalen. Het komt wel eens voor dat omvormers op zonnige momenten veel vermogen willen injecteren, terwijl er op dat moment weinig wordt afgenomen. Wanneer het elektriciteitsnet op dat moment het vermogen niet goed kan afvoeren, leidt dat tot een steeds verder oplopende spanning. De spanning kan zelfs zo hoog oplopen, dat de limietwaarde wordt bereikt waardoor de omvormer zich automatisch van het net scheidt. De omvormer vertoont dan de volgende foutcode: Netstoring (103) voor de modellen met groot display of met WebUI (Smart Screen), of: VAC BFR voor de modellen met klein display.

Gevolg: De zon schijnt hard en de zonnestroominstallatie produceert niets! Wat kunnen we hieraan doen?

Controleer eerst of u met de correcte landinstellingen werkt. Incorrecte landinstellingen zijn vaak de oorzaak van deze foutmelding. In dit document overlopen we de verschillende mogelijkheden om dit probleem op te lossen. 

1.1 Fout herkennen in Sunny Portal

Inleiding

Afb 1: Op deze manier kan men een nNet-gerelateerde storing herkennen in Sunny Portal.

2. Afvoeren van geïnjecteerd vermogen

Het is belangrijk dat het net voldoende transportcapaciteit heeft om het aangeboden vermogen te kunnen afvoeren. Dat betekent dat de kabels die van de omvormer naar de meterkast lopen, voldoende dik moeten zijn. De benodigde dikte hangt af van de lengte van de kabels: als een omvormer ver weg hangt van de meterkast, dan moet er voor een dikkere kabel worden gekozen. In Sunny Design Web kan u uitrekenen hoe dik de kabel minstens moet zijn. Waar mogelijk, is het aan te raden de afstand tussen omvormer en meterkast zo klein mogelijk te houden. Meer info kan men vinden in het artikel: Waar plaats ik best de omvormer in een zonnestroominstallatie?

Slechte contacten kunnen ook leiden tot spanningsverschillen: Controleer dat de kabels goed zijn aangebracht, zowel in de aansluiting op de omvormer (AC-klemmen) als in eventuele werkschakelaars en installatieautomaten.

3. Veranderen van fase

Het kan wel eens gebeuren, dat in een woonwijk toevallig meerdere zonnestroominstallaties allemaal op dezelfde fase invoeren. Dit kan ertoe leiden dat de spanning op die fase hoger is dan op de andere twee. Indien mogelijk is, zou u de omvormer op een andere fase kunnen laten invoeren om problemen te voorkomen.

4. Netbewakingsparameters

Netbewakingsparameters behoren tot de parameters die door de landinstellingen worden gewijzigd. In België zijn de vereiste netbewakingsparameters voor alle installaties gelijk. Deze staan gedefinieerd in de ‘C10/11-2012’ norm. In Nederland bestaat er echter een verschil tussen grote en kleine installaties.

Voor installaties kleiner dan 3 x 16 A, wordt de ‘NEN EN 50438:2013’ aangehouden: hierin ligt de bovengrens van de netspanning op 253 V. Voor installaties groter dan 3 x 16 A wordt de Netcode Elektriciteit aangehouden. Hierin lag vroeger de bovengrens voor de netspanning op slechts 243,8 V. Met name deze laatste waarde zorgde vaak voor problemen. Er zijn in het verleden enkele wijzigingen doorgevoerd in beide normen, welke onderaan kort besproken worden.

  • In Nederland werd de spanningslimiet aangepast voor grotere installaties in september 2013. 
  • In België werden er twee spanningslimieten ingevoerd vanaf juli 2011.
  • Ook in België werd er in 2012 een grenswaarde met betrekking tot de netfrequentie ingevoerd.

4.1 Wijzigingen België

In juli 2011 heeft Synergrid, de federatie van de netbeheerders elektriciteit en aardgas in België, een update gepubliceerd van de C10/11 norm. Sindsdien zijn nieuwe grenswaarden voor de maximale netspanning van kracht en mag de omvormer tot andere spanningswaarden dan voordien aan het net gekoppeld blijven:

  • Op 264,5V netspanning moeten automatische scheidingssystemen (zoals in PV omvormers) zich onmiddellijk afkoppelen van het net.
  • Indien de gemiddelde maximale netspanning, gemeten over 10 minuten, meer dan 253,0 V bedraagt, moet er eveneens afgekoppeld worden.

Aan installaties van voor juli 2011, die tot nu toe nog geen problemen ondervonden, dient men op dit gebied geen wijzigingen uit te voeren. De oude waarden waren immers strenger dan de huidige.

In juni 2012 heeft Synergrid opnieuw een update gepubliceerd van de C10/11 norm, dit maal met betrekking tot de grenswaarden voor netfrequentie. Omvormers moeten vanaf een frequentie groter dan 50,2 Hz hun actief vermogen naar beneden bijstellen met 40% per Herz.

Door deze aanpassing kunnen sommige types van omvormers niet meer worden ingezet, beginnend 01/01/2013. SMA heeft het nodige gedaan om de fabrieksinstellingen van haar omvormers in te stellen op deze nieuwe waarden. Voor toestellen die nog in stock stonden en dus niet gereed zijn, moet de frequentielimiet gewijzigd worden.

Onderstaande types mogen niet meer worden ingezet en worden vervangen door volgende modellen.

Niet meer in te zetten vanaf 2013Worden vervangen door

Sunny Boy 3300 / 3800

Sunny Boy TL-20 reeks

Sunny Mini Central 4600A / 5000A / 6000A / 7000HV

Sunny Mini Central 9000TL / 10000TL / 11000TL

Sunny Mini Central 6000TL / 7000TL / 8000TL


Sunny Boy 3300-11 / 3800-11

Sunny Boy TL(ST)-21 reeksen

Sunny Mini Central 4600A-11 / 5000A-11 / 6000A-11 / 7000HV-11

Sunny Mini Central 9000TLRP / 10000TLRP
/ 11000TLRP (Firmware 2.05 en hoger)

Geen vervangend model

 

 

De aangepaste C10/11 norm is, met zijn FAQ, terug te vinden op de website van Synergrid. Ga naar Technische Voorschriften, Elektriciteit, scrol naar beneden en klik dan op C10/11. 

 

Op deze website kan men ook al de door Synergrid goedgekeurde toestellen terug vinden. Door te navigeren naar ‘Gehomologeerd materiaal’, naar beneden te scrollen en C10/26 te selecteren, bekomt men een lijst welke deze toestellen beschrijft. Uit deze lijst kan men ook het gelijkvormigheidsattest downloaden.

4.2 Wijzigingen Nederland

Voor installaties groter dan 3 x 16 A, wordt de Netcode Elektriciteit aangehouden. Deze spanningslimiet werd in september 2013 aangepast (enkel voor grote installaties!).  Hierin lag vroeger de bovengrens voor de netspanning op slechts 243,8 V. Deze is nu ook opgetrokken naar 253 V.

Als de omvormer ingesteld staat op limieten volgens vroegere normen, dan mogen de parameters aangepast worden naar de huidig geldende norm. Indien de omvormer reeds volgens de huidig geldende norm ingesteld is, mogen parameters ook aangepast worden maar enkel na goedkeuring van de netbeheerder. Dit laatste is enkel van toepassing in Nederland en niet in België!

5. Parameters wijzigen

Installaties die problemen ondervinden in de vorm van errorcodes VAC BFR (voor omvormers met klein display) en Netstoring(103) (voor omvormers met groot display), kunnen nu evenwel aangepast worden door de installateur naar de nieuwe parameters.De manier waarop netbewakingsparameters kunnen worden veranderd, leest u in dit artikel.